เงินตกเบิกคืออะไร? ข้าราชการบรรจุใหม่ได้เงินเดือนแรกเมื่อไร คิดยังไง

เงินตกเบิกคืออะไร? ข้าราชการบรรจุใหม่ได้เงินเดือนแรกเมื่อไร คิดยังไง

อ่านก่อน: บทความนี้อธิบายหลักทั่วไปจากกฎหมายและคู่มือของหน่วยงานรัฐ เดือนที่คุณจะได้เงินจริงขึ้นกับหน่วยงานของคุณ ถ้าต้องการคำตอบเฉพาะกรณี ให้ถามงานการเงินหรือกองคลังของหน่วยงานที่คุณบรรจุ

เงินตกเบิกคืออะไร

พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถานให้ความหมายของ “ตกเบิก” ว่า “ได้รับเงินที่ค้างจ่ายย้อนหลัง” ในงานราชการ คำนี้ใช้เมื่อสิทธิ์รับเงินเกิดขึ้นแล้ว แต่เงินยังไม่ได้จ่ายในรอบที่ควรได้ กรณีที่พบบ่อยมีสองแบบ

• บรรจุใหม่: ได้สิทธิ์รับเงินเดือนตั้งแต่วันเริ่มงาน แต่เงินเดือนช่วงแรกจ่ายไม่ทันรอบ
• เลื่อนเงินเดือนหรือเลื่อนตำแหน่ง: กฎหมายให้จ่ายตั้งแต่วันที่ระบุในคำสั่ง ถ้าคำสั่งออกหลังวันที่มีผล ส่วนต่างของเดือนที่ผ่านมาแล้วจะจ่ายย้อนหลังเป็นตกเบิก

ทำไมข้าราชการบรรจุใหม่มักได้เงินเดือนแรกเป็นตกเบิก

ข้อเท็จจริงจากกฎหมายและคู่มือ

• พระราชกฤษฎีกาการจ่ายเงินเดือนฯ พ.ศ. 2535 มาตรา 12 กำหนดว่าข้าราชการบรรจุใหม่ให้จ่ายเงินเดือนได้ตั้งแต่วันที่เริ่มเข้าปฏิบัติหน้าที่ราชการ
• เงินเดือนข้าราชการจ่ายผ่าน “ระบบจ่ายตรงเงินเดือนและค่าจ้างประจำ” กรมบัญชีกลางเป็นผู้ขอเบิกเงินผ่านระบบ GFMIS และโอนเข้าบัญชีของข้าราชการ ตามฐานข้อมูลบุคลากรที่ส่วนราชการจัดทำ
• ในเดือนแรกที่เข้าระบบ ส่วนราชการต้องนำข้อมูลของคุณเข้าฐานข้อมูลของกรมบัญชีกลาง ได้แก่ เลขบัญชีเงินฝาก (ที่ไม่ใช่บัญชีฝากประจำ) เลขบัตรประชาชน ที่อยู่ รายการลดหย่อนภาษี และรายการขอเบิกหรือหักหนี้
• ตัวอย่างจากคู่มือของกรมการขนส่งทางราง: ส่วนราชการส่วนกลางต้องส่งเอกสารขอเบิกเงินเดือนให้กรมบัญชีกลางภายในวันที่ 12 ของแต่ละเดือน

คำอธิบายของทีมงาน: เมื่อนำข้อเท็จจริงข้างบนมารวมกัน ถ้าคำสั่งบรรจุหรือข้อมูลของคุณยังไม่อยู่ในระบบตอนที่หน่วยงานส่งข้อมูลรอบเดือนนั้น เงินเดือนช่วงนั้นก็ยังจ่ายไม่ได้ แต่สิทธิ์ของคุณไม่หายไปไหน เงินช่วงนั้นจะถูกเบิกย้อนหลังรวมมาในรอบถัดไป ซึ่งก็คือ “เงินตกเบิก” ระยะเวลาที่ต้องรอจึงไม่ตายตัว ขึ้นกับว่าคำสั่งบรรจุออกเมื่อไร และข้อมูลของคุณเข้าระบบทันรอบไหน

เดือนแรกไม่เต็มเดือน คิดเงินยังไง

พระราชกฤษฎีกาฉบับเดียวกัน มาตรา 11 กำหนดว่าถ้ามีสิทธิ์ได้รับเงินเดือนไม่เต็มเดือน ให้จ่ายตามส่วนของจำนวนวันที่มีสิทธิ์ในเดือนนั้น

ตัวอย่างสมมติ (ตัวเลขเพื่ออธิบายวิธีคิดเท่านั้น): สมมติเงินเดือน 18,000 บาท เริ่มปฏิบัติหน้าที่วันที่ 16 ของเดือนที่มี 30 วัน คุณจะมีสิทธิ์ 15 วัน คิดเป็น 18,000 × 15 ÷ 30 = 9,000 บาท ก่อนหักภาษีและรายการหักอื่น ถ้าเงินก้อนนี้จ่ายไม่ทันรอบเดือนนั้น ก็จะมาเป็นเงินตกเบิกพร้อมเงินเดือนในรอบถัดไป

อัตราเงินเดือนแรกบรรจุของคุณให้ดูจากคำสั่งบรรจุหรือประกาศรับสมัครของตำแหน่งนั้น

ข้าราชการใหม่ควรทำอะไร (คำแนะนำของทีมงาน)

• ส่งข้อมูลให้งานการเงินให้เร็วและครบ: เลขบัญชีธนาคารที่ไม่ใช่บัญชีฝากประจำ สำเนาบัตรประชาชน ที่อยู่ และเอกสารลดหย่อนภาษีที่หน่วยงานขอ
• ถามงานการเงินตรงๆ สองข้อ: รอบส่งข้อมูลเดือนนี้ปิดวันไหน และเงินเดือนแรกของคุณน่าจะเข้าเดือนไหน
• เตรียมเงินใช้จ่ายช่วงแรกไว้ก่อน: เพราะเงินเดือนแรกอาจมาช้ากว่าที่คิด ระยะเวลาขึ้นกับหน่วยงาน จึงควรถามงานการเงินแทนการเดาจากประสบการณ์ของคนอื่น
• เก็บสำเนาคำสั่งบรรจุไว้: และเมื่อเงินตกเบิกเข้า ให้ตรวจว่าจำนวนวันและอัตราตรงกับคำสั่ง ถ้าไม่ตรงให้แจ้งงานการเงิน

คำถามที่พบบ่อย

ต้องรอเงินตกเบิกกี่เดือน?

ไม่มีกำหนดตายตัวในกฎหมาย ขึ้นกับว่าคำสั่งบรรจุออกเมื่อไร และข้อมูลของคุณเข้าระบบจ่ายตรงทันรอบไหน ถามงานการเงินของหน่วยงานจะได้คำตอบที่แม่นที่สุด

ต้องยื่นเรื่องขอเบิกเงินตกเบิกเองไหม?

โดยปกติไม่ต้อง ส่วนราชการเป็นผู้บันทึกข้อมูลและส่งขอเบิก ส่วนกรมบัญชีกลางเป็นผู้เบิกเงินและโอนเข้าบัญชีของคุณ หน้าที่ของคุณคือส่งข้อมูลที่หน่วยงานขอให้ครบ

ได้เงินเดือนขึ้นแล้วแต่ยังไม่ได้ส่วนต่าง เป็นตกเบิกด้วยไหม?

ใช่ ถ้าคำสั่งเลื่อนเงินเดือนมีผลตั้งแต่วันที่ผ่านมาแล้ว ส่วนต่างของเดือนที่ผ่านมาจะจ่ายย้อนหลังเป็นเงินตกเบิก (มาตรา 13: จ่ายได้ตั้งแต่วันที่ระบุในคำสั่ง)

แหล่งข้อมูล: พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน (คำว่า ตกเบิก) · พ.ร.ฎ. การจ่ายเงินเดือน เงินปี บำเหน็จ บำนาญ และเงินอื่นในลักษณะเดียวกัน พ.ศ. 2535 (ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 109 ตอนที่ 32) · คู่มือการเบิกจ่ายเงินเดือนในระบบจ่ายตรงฯ กรมการขนส่งทางราง (2565) · กรมบัญชีกลาง

ปรับปรุงล่าสุด 5 พ.ย. 2569 — เขียนใหม่ทั้งบทความ นิยามอ้างอิงพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน หลักการจ่ายเงินเดือนอ้างอิง พ.ร.ฎ. การจ่ายเงินเดือนฯ พ.ศ. 2535 มาตรา 11–13 (พ.ร.ฎ. ฉบับนี้มีการแก้ไขเพิ่มเติมภายหลัง) · ส่วน “คำอธิบายของทีมงาน” และ “คำแนะนำ” เป็นความเห็นของทีมงาน · ตรวจสอบข้อมูลเมื่อ 5 พ.ย. 2569

ดูงานราชการเปิดรับสมัครล่าสุด หรืออ่านคู่มือเตรียมสอบ ก.พ. 2569